Ed's Jachtvliegtuigen

Home of the fighters.

F-16 M3-M5

Onderdelen van de M5-modificatie

Verbetering GPS voor gebiedsnavigatie en beveiliging tegen verstoring

De traditionele navigatie op doorgaande routes en rondom vliegvelden berust op radiobakens die fysiek gebonden zijn aan grondstations. Voor zowel civiele als militaire navigatietoepassingen is echter het gebruik van het GPS overal ter wereld toegenomen. Moderne navigatietechnieken maken gebruik van routes die onafhankelijk zijn van fysieke grondstations, waardoor elk gewenst vliegpad kan worden gevolgd. Deze wijze van navigeren heet gebiedsnavigatie of 'Area Navigation' (R-NAV). Gebiedsnavigatie vereist dat vliegtuigen zijn uitgerust met nauwkeurige GPS-navigatieapparatuur. De civiele luchtvaartwetgeving stelt steeds hogere eisen aan gebiedsnavigatie en GPS. De huidige GPS-ontvangers in de F-16 hebben een te geringe nauwkeurigheid om op termijn te kunnen blijven voldoen aan de steeds hogere internationale eisen. Het gevolg hiervan is dat de mobiliteit en, daardoor, de inzetbaarheid van de F-16 worden beperkt. Bovendien is tijdens recente operaties gebleken dat stoorzenders het huidige GPS-signaal kunnen verstoren.

De huidige satellieten worden vanaf 2008 vervangen en gelijktijdig wordt de militaire beveiliging van het GPS-systeem verbeterd. Die beveiliging bestaat uit maatregelen tegen verstoring en een exclusieve militaire code (M-code). Alleen GPS-ontvangers die de M-code herkennen, kunnen gebruik maken van zeer nauwkeurige positiebepaling die nodig is om GPS-geleidewapens doeltreffend en effectief te kunnen inzetten. Zo worden tevens de risico's van onbedoelde nevenschade verder beperkt. Na de vervanging van de satellieten blijft het weliswaar mogelijk om met de huidige GPS-ontvangers te vliegen, maar kan er geen gebruik worden gemaakt van de grotere nauwkeurigheid. Daarom zullen alle operationeel inzetbare F-16´s door middel van het M5-programma worden uitgerust met een moderne GPS-ontvanger voorzien van M-code.

Verbeterde precisiegeleide bewapening

Het belang van precisiegeleide munitie, waarmee doelen nauwkeurig en met zo weinig mogelijk nevenschade kunnen worden getroffen, is toegenomen. Er is dan ook een project 'Precisiegeleide Wapens F-16' gaande In fase 1 van het project ligt de nadruk op laser- en GPS-geleide bewapening. Fase 2 betreft de aanschaf van verbeterde gebiedsdekkende wapens en wapens met een vergroot bereik ('stand-off'). In de M5-modificatie wordt de hiervoor benodigde software geïntegreerd.

Elektronische zelfbescherming

De F-16 is voorzien van elektronische zelfbeschermingsapparatuur (EZB) waarmee luchtverdedigingsystemen kunnen worden gedetecteerd en gestoord. Door de voortschrijdende ontwikkeling en de verspreiding van luchtverdedigingssystemen is de huidige EZB-apparatuur operationeel en technisch verouderd. Hierdoor zijn de mogelijkheden afgenomen om een vijandelijke radar- of raketdreiging te identificeren en te lokaliseren en om vervolgens tegenmaatregelen te treffen. Een modificatie van de F-16-software in het M5-programma is noodzakelijk om de integratie van moderne EZB-apparatuur mogelijk te maken. Over deze EZB-apparatuur zal ik u in een afzonderlijke brief informeren.

Ondersteuning missieplanning

Het huidige missieplanningsysteem ('Portable Flight Planning System', PFPS) wordt door de Amerikaanse luchtmacht buiten dienst gesteld en zal vanaf 2007 niet langer worden ondersteund. De nieuwe standaard van de Amerikaanse luchtmacht wordt de opvolger van PFPS, het 'Joint Mission Planning System' (JMPS). Om de aansluiting te behouden en om de ondersteuning te garanderen, zullen ook Nederland en de andere EPAF-landen overgaan op het JMPS. De software van het JMPS zal in de M5-modificatie worden opgenomen.

Overgang naar de nieuwe militaire standaard voor informatie-uitwisseling met Link-16

Met de brieven van 31 oktober 2000, van 27 maart 2001 (Kamerstuk 27 487 nr. 2) en van 1 oktober 2003 (Kamerstuk 27 487 nr. 3) bent u geïnformeerd over de invoering van het Link-16 tactische datalinksysteem. Met de invoering hiervan ontstaat gaandeweg steeds meer duidelijkheid over de toenemende mogelijkheden van informatie-uitwisseling via datalinksystemen. Tevens worden in de Navo verdergaande afspraken over standaardisatie gemaakt om de interoperabiliteit met andere wapensystemen te garanderen. Dit stelt aanvullende eisen aan de huidige Link-16 standaard. Deze zal daarom in 2009 2010 worden uitgebreid met een nieuwe standaard, de 'US Mil Standard 6016C', die de basis zal gaan vormen voor een nieuwe Navo-standaard. Omwille van volledige interoperabiliteit, die vereist is tijdens internationale ('combined') operaties met deelneming van verschillende krijgsmachtdelen ('joint'), gaat ook de Koninklijke luchtmacht over op de 'US Mil Standard 6016C'. Met de M5-modificatie zal de hiervoor benodigde software worden geïnstalleerd.

'Helmet Mounted Cueing System' (HMCS)

Tijdens een eerdere modificatie (M3) is op initiatief van de Verenigde Staten en de EPAF-landen een initiële softwarecapaciteit verkregen voor de projectie van vlucht- en wapengegevens in de vliegerhelm, het 'Helmet Mounted Cueing System' (HMCS). Dit systeem assisteert de vlieger bij het achtereenvolgens lokaliseren en identificeren van doelen en bevordert zo de effectiviteit van de inzet. Bovendien wordt de vlieger te allen tijde direct geïnformeerd over zijn vliegomstandigheden, wat de vliegveiligheid verbetert. Met de M5-modificatie wordt de software verbeterd die nodig is voor de invoering van het HCMS. Thans bestudeert en beproeft de Koninklijke luchtmacht dit systeem. Na de voltooiing van de beproeving in 2005 zal is verdere besluitvorming over de aanschaf van het HMCS voorzien.