Ed's Jachtvliegtuigen

Home of the fighters.

PBY-5 Catalina

De Consolidated PBY Catalina (NAVO-Codenaam: Mop), kortweg Catalina genoemd, was een in Amerika ontworpen vliegboot of watervliegtuig, dat niet alleen op het water, maar eveneens op een landingsbaan kon landen. De Catalina werd door onder andere de Amerikaanse marine, de RAF, de Russische en Canadese strijdkrachten gebruikt in de jaren vanaf 1936 tot na de Tweede Wereldoorlog. Het vliegtuig is met circa 3290 exemplaren het meest gebouwde watervliegtuig.

Tussen 1941 en 1957 waren vliegboten van dit type bij de Nederlandse Marine Luchtvaartdienst in gebruik. Het type is tot ver in de tweede helft van de vorige eeuw actief geweest bij diverse luchtmachten en doet tot op heden dienst als "waterbommenwerper" bij het bestrijden van bosbranden.

De Catalina had een spanwijdte van 34,32 meter en een lengte van 21,05 meter. De vleugel liep bovenaan het vliegtuig en had aan beide zijden 2 vleugelspanlatten en twee schroefpropeller-motoren. Sommige types hadden aan de vleugeluiteinden vlotters om het vliegtuig stabiel te houden tijdens het opstijgen en landden in het water. Vooraan was de pilotencockpit en daarvoor nog een navigatiepost of mitrailleurskoepel. Aan bak- en stuurboord waren ovaalronde koepels, die eveneens van mitrailleurs konden voorzien worden. Onderaan het vliegtuig was een "scheepsromp" voor landing op het water, en opzij twee wielen, die men kon uitzetten indien de vliegboot op een landingsbaan moest landen.

De Consolidated PBY Catalina mag met recht het meest geslaagde vliegbootontwerp van alle tijden genoemd worden. Toen hij voor de oorlog ontworpen werd, overtrof hij de specificaties zo ruim, dat er een patrol bomber (P.B.: patrouille-bommenwerper) van gemaakt werd en hij in grote aantallen voor de Amerikaanse marine vervaardigd werd. De Catalina vervulde in de oorlog vele taken: reddingsvliegtuig, bommenwerper, torpedovliegtuig, bevoorradings-, transport- en verbindingsvliegtuig. De meest voorkomende variant is de PBY-5A amfibie-Catalina. Hij had twee motoren van Pratt & Whitney R-1830 Twin Wasps, beide van 1200 pk. De bemanning bestond uit 7 à 9 man. Zijn maximum snelheid bedroeg 322 km/h op 2.300 meter hoogte. De kruissnelheid bedroeg 210 km/h. De plafondhoogte bedroeg 4900 meter. Zijn actieradius was 4500 km. Zijn bewapening bestond uit drie 3-inch en twee 5-inch mitrailleurs, plus tot 2000 kg bommen, vier 325 kg dieptebommen en twee torpedo's. Zijn leeggewicht bedroeg 10.500 kg en beladen gewicht 17.700 kg.